Świadkowie Jehowy w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – podstawowe problemy i kierunki orzecznictwa

Abstract

Niektóre przekonania religijne członków społeczności Świadków Jehowy są sprzeczne z obowiązkami wynikającymi z prawa państwowego (takimi jak obowiązkowa służba wojskowa), co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Duża liczba spraw wniesionych przed Europejski Trybunał Praw Człowieka przez Świadków Jehowy spowodowała wzrost poziomu ochrony wolności wyznania i przyczyniła się do sformułowania standardów tej ochrony. Tekst obejmuje analizę wybranych orzeczeń, które zostały pogrupowane jako mieszczące się w ramach wolności religijnej w aspekcie indywidualnym (np. zagadnienie możliwości odmowy poddania się transfuzji krwi czy odmowy służby wojskowej z przyczyn religijnych) oraz w aspekcie instytucjonalnym (np. kwestia ochrony danych osobowych ujawniających wyznawaną religię czy regulacja praw i obowiązków wspólnoty religijnej). Celem analizy jest wskazanie ogólnych standardów ochrony wolności religijnej, które opracował Trybunał przy okazji orzekania w licznych skargach dotyczących Świadków Jehowy. Orzecznictwo to pozwoliło na doprecyzowanie zakresu ochrony przewidzianej art. 9 Konwencji (np. uznanie przez Trybunał prawa do przekonywania innych do swojej wiary) oraz obok wielu innych wniosków, wyraźnie wskazało na ciążący na państwach – sygnatariuszach Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności obowiązek zachowania pluralizmu religijnego i gwarancji wolności religijnej niezależnie od wyznania.

Some religious beliefs of the members of Jehovah’s Witnesses community are in conflict with the legal obligations under state law (e.g. mandatory military service), which is reflected in the European Court of Human Rights case-law. The large number of cases brought before the European Court of Human Rights by Jehovah’s Witnesses resulted in increase of the level of protection of the freedom of religious belief and contributed to create a standard of this protection. The study aim is to analyse select rulings divided into groups according to representation of religious freedom in the individual aspect (e.g. the issue of refusing blood transfusions or military service for religious reasons) or in the institutional aspect (e.g. the issue of protection of personal data revealing religion or belief or the regulation of rights and duties of the religious community). The aim of the analysis is to indicate the general standards of protection of religious freedom that the court has adopted when deciding on complaints concerning Jehovah's Witnesses. This jurisprudence has helped to clarify the scope of protection under Article 9 of the Convention (e.g. the Court's acceptance of the right to persuade others to one's faith) and, among many other conclusions, has clearly indicated the obligation of the signatory States of the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms to preserve religious pluralism and guarantee complete religious freedom.