The Repository collects scientific achievements of employees and doctoral students of the John Paul II Catholic University of Lublin. The purpose of the repository is dissemination of the scientific achievements of the John Paul II Catholic University of Lublin, promoting conducted scientific research and supporting didactic activities. The repository collects, stores and shares digital documents in the form of books, scientific articles, scientific journals, conference materials, didactic materials etc.
Communities in ReKUL
Recent Submissions
listelement.badge.dso-type Item , Hoffnung gegen alle Hoffnung. Geistliche Gedanken zur biblischen Hoffnung(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Kowalski, BeateWas ist christliche Hoffnung? In diesem Beitrag wird versucht, die Frage anhand zentraler biblischer Texte aus dem Alten und Neuen Testament zu beantworten. Hoffnungsgestalten, die ihr Leben ganz aus dem Gottvertrauen gestaltet haben, werden vorgestellt: Abraham und Rut, ein Beter eines Psalms sowie die beiden großen Apostel Petrus und Paulus. Keiner von ihnen hatte ein einfaches Leben. Sie alle verbindet eine Berufung durch Gott, die sie ganz an ihn bindet und ihnen beinahe alle menschliche Freiheit nimmt. Nur so bewältigen sie die Herausforderungen, vor denen sie als Glaubenszeugen gestellt sind. Genau dadurch werden sie Hoffnungsgestalten des Glaubens. Czym jest nadzieja chrześcijańska? Niniejszy artykuł próbuje odpowiedzieć na to pytanie, analizując kluczowe teksty biblijne ze Starego i Nowego Testamentu. Przedstawia postacie nadziei, które ukształtowały swoje życie wyłącznie dzięki zaufaniu Bogu: Abrahama i Rut, psalmistę oraz dwóch wielkich apostołów, Piotra i Pawła. Żaden z nich nie wiódł łatwego życia. Wszystkich ich łączypowołanie od Boga, które całkowicie ich z Nim wiąże i odbiera im niemal wszelkąludzką wolność. Tylko w ten sposób mogą przezwyciężyć wyzwania, przed którymistają jako świadkowie wiary. Właśnie dzięki temu stają się postaciami nadzieiw wierze. What is Christian hope? This article attempts to answer this question using key biblical texts from the Old and New Testaments. Figures of hope who shaped their lives entirely out of trust in God are presented: Abraham and Ruth, a psalmist, and the two great apostles Peter and Paul. None of them had an easy life. They are all united by a calling from God that binds them entirely to him and deprives them of almost all human freedom. Only in this way can they overcome the challenges they face as witnesses of faith. It is precisely through this that they become figures of hope in faith.listelement.badge.dso-type Item , Arianizm i jego aktualność(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Królikowski, JanuszRocznica I Soboru Nicejskiego, która na nowo uświadamia nam podstawowe znaczenie doktryny nicejskiej związanej z pojęciem homoousios, domaga się odnowionej refleksji nad genezą i istotą arianizmu, gdyż wywołał on jeden z najpoważniejszych kryzysów, które kiedykolwiek dotknęły Kościół. Problem powracał potem jeszcze wielokrotnie w ciągu wieków, ale doktryna nicejska była podstawą udzielanej w Kościele odpowiedzi oraz podstawą odbudowywania autentyczności wiary. Również we współczesnym Kościele pojawiają się pewne znaki powrotu arianizmu, którymi musi się zająć teologia w imię autentyczności swojej misji kościelnej. The anniversary of the First Council of Nicaea, which remindsus of the fundamental significance of the Nicene doctrine associated with the concept of homoousios, calls for renewed reflection on the origins and essence of Arianism, as it caused one of the most serious crises ever to affect the Church. The problem ocurred many times over the centuries, but the Nicene doctrine was the basis for the Church’s response and for rebuilding the authenticity of the faith. In the contemporary Church, too, there are certain signs of a return to Arianism, which theology must address in the name of the authenticity of its ecclesial mission.listelement.badge.dso-type Item , Nadzieje i nadzieja. O chrześcijańskiej postawie wobec przyszłości(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Machinek, MarianCelem artykułu jest ukazanie kluczowych elementów chrześcijańskiej nadziei na tle „wielkich nadziei”, obecnych we współczesnych nurtach kulturowych i debacie publicznej. Są to zazwyczaj koncepcje związane z oczekiwaniem nowego człowieka, nowego społeczeństwa i nowego świata, będących efektem wysiłku ludzkości i ograniczonych do perspektywy wewnątrzhistorycznej. W odróżnieniu od tego Ewangelia Chrystusa proponuje nadzieję przekraczającą tę doczesną perspektywę. Jej centrum jest Osoba Jezusa Chrystusa, zmartwychwstałego i żyjącego, a więc także obecnego we wszystkich zmaganiach pojedynczych ludzi i ludzkich społeczeństw. Ta nadzieja obejmuje oczekiwanie indywidualnego i społecznego zbawienia i dlatego jest także źródłem chrześcijańskiego zaangażowania w budowę lepszego świata. The aim of this article is to show the key elements of Christian hope againstthe background of the ‘great hopes’ present in contemporary cultural currents and public debates. These are usually concepts related to the expectation of a new man, a new society and a new world, which are the result of the efforts of mankind and limited to an intra-historical perspective. In contrast, the Gospel of Christ proposes a hope that goes beyond this temporal perspective. Its centre is the Person of Jesus Christ, risen and alive, and therefore also present in all the strugglesof individual human beings and human societies. This hope embraces the expectation of individual and social salvation and is therefore also the source of Christian commitment to building a better world.listelement.badge.dso-type Item , Kapłaństwo w służbie nadziei(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Szczurek, Jan D.Artykuł wykazuje istnienie naturalnego związku między kapłaństwem i nadzieją człowieka na osiągnięcie zbawienia, które stało się możliwe dzięki ofierze krzyżowej Jezusa Chrystusa. Jest on naturalny, ponieważ do natury człowieka należy zdolność do świadomego i dobrowolnego poświęcania się (heroizm) na rzecz wartości przez siebie wybranych (homo capax sacerdotii). Na tej podstawie można mówić o kapłaństwie naturalnym, a o człowieku, że jest „kapłanem »bez-wiednym«” (C.K. Norwid). Na związek kapłaństwa z nadzieją zwrócił uwagę papież Jan Paweł II. Związek ten polega na służebności kapłaństwa wobec nadziei, która jest wyrażana i równocześnie umacniana przez całkowite oddanie się Bogu, co stanowi fundamentalny akt kapłański. Pozostałe funkcje kapłańskie (nauczanie i kierowanie) określają przedmiot nadziei i zapewniają jego osiągnięcie. W sposób wzorcowy ta służebność została zrealizowana w Chrystusie, najwyższym i wiecznym kapłanie. The article demonstrates the existence of a natural connection between the priesthood and man’s hope for salvation, which became possible thanks to the sacrifice of Jesus Christ on the cross. It is natural because it is in human nature to consciously and voluntarily devote oneself (heroism) to values of one’s own choosing (homo capax sacerdotii). On this basis, we can speak of a natural priesthood and of man as an “»un-aware« priest” (C.K. Norwid [poet]). Pope John Paul II highlighted the connection between priesthood and hope. This connection consists in the priesthood’s service to hope, which is expressed and simultaneously strengthened by total dedication to God, which constitutes the fundamental act of priesthood. Other priestly functions (teaching and leadership) define the objectof hope and ensure its attainment. This service was exemplified in Christ, the supreme and eternal priest.listelement.badge.dso-type Item , Cnota nadziei w praktyce kanonizacyjnej jako jedna z zasadniczych w procesach prowadzonych „super virtutibus”(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Praśkiewicz, SzczepanPo syntetycznym nakreśleniu aktualnej praktyki kanonizacyjnej z jej czterema możliwymi drogami na ołtarze (męczeństwo, heroiczna praktyka cnót, dobrowolne oddanie życia i zatwierdzenie kultu istniejącego od niepamiętnych czasów) autor przypomina, że w każdej z tych dróg, jednakże nie zawsze w takim samym stopniu, brana jest pod uwagę praktyka cnót: u męczenników jako dalsze przygotowanie do męczeństwa, u osób, które dobrowolnie oddają życie, jako dowód na ich poprawne życie chrześcijańskie, które doprowadza do podjęcia tej heroicznej decyzji, i w procesach na drodze cnót, jako zasadnicze kryterium sine qua non stwierdzenia doskonałości ich życia. Następnie, bazując na wypowiedziach Urzędu Nauczycielskiego, autor precyzuje pojęcie cnoty nadziei jako jednej z trzech cnót teologalnych, która świadczy o wyjątkowym zaufaniu kandydata na ołtarze do Boga i oparciu przez niego życia na Bożych obietnicach, nawet w obliczu najtrudniejszych prób. Podkreśla, że w procesie kanonizacyjnym badanie cnoty nadziei jest elementem kluczowym, ponieważ wiąże się z nadzieją na życie wieczne w niebie oraz całkowitą ufnością w Bożą pomoc. Po wyjaśnieniu, jak wygląda kanoniczne badanie praktykowania cnoty nadziei przez kandydatów, artykuł przedstawia tę praktykę na przykładzie ks. Aleksandra Woźnego (1910−1983) z Poznania, którego heroiczne cnoty zatwierdził papież Franciszek 17 grudnia 2022 roku, przyznając mu tytuł Czcigodnego Sługi Bożego. W zakończeniu artykułu, bazując na dokumentacji procesowej licznych kandydatów na ołtarze, autor zaznacza, że nadzieja przejawiała się u nich między innymi w zawierzeniu woli Bożej; przyjmowaniu cierpienia i choroby; wytrwałości, mimo prześladowań; karmieniu się modlitwą i sakramentami, zwłaszcza Eucharystią; podejmowanym apostolstwie i służbie bliźnim; budowaniu pokoju i pojednania; codziennym optymizmie i pozytywnym podchodzeniu do życia; pogodnym i ufnym oczekiwaniu na śmierć, widzianą jako ostateczne spotkanie z Bogiem i życie wieczne. Nadzieja w życiu kandydatów na ołtarze czyni z ich modlitwy szkołę nadziei, zakorzenia pasterzy Kościoła w Chrystusie, przemienia cierpienie w miłość i daje optymizm, pozwala i dopomaga osiągać zwycięstwo w próbach duchowych, a w codzienności żyć w prostocie i pokorze, a nade wszystko w bezgranicznym zaufaniu Opatrzności. After a concise outline of the current canonization process, with its four possible paths to being raised to the altars (martyrdom, heroic practice of virtue, voluntary self-giving, and approval of a cult that has existed since time immemorial), the author recalls that in each of these paths, though not always to the same degree, the practice of virtue is taken into account: in martyrs as further preparation for martyrdom; in those who voluntarily give their lives, as proof of their correct Christian life that led to this heroic decision; and in processes along the path of virtue, as the fundamental sine qua non criterion for establishing the perfection of their lives. Next, drawing on statements from the Magisterium, the author clarifies the concept of the virtue of hope as one of the three theological virtues, which testifies to the exceptional trust in God of the candidate for sainthood and to their basing their life on God’s promises, even in the face of the most difficult trials. He emphasizes that in the canonization process, examining the virtue of hope is a key. After a concise outline of the current canonization process, with its four possible paths to being raised to the altars (martyrdom, heroic practice of virtue, voluntary self-giving, and approval of a cult that has existed since time immemorial), the author recalls that in each of these paths, though not always to the same degree, the practice of virtue is taken into account: in martyrs as further preparation for martyrdom; in those who voluntarily give their lives, as proof of their correct Christian life that led to this heroic decision; and in processes along the path of virtue, as the fundamental sine qua non criterion for establishing the perfection of their lives. Next, drawing on statements from the Magisterium, the author clarifies the concept of the virtue of hope as one of the three theological virtues, which testifies to the exceptional trust in God of the candidate for sainthood and to their basing their life on God’s promises, even in the face of the most difficult trials. He emphasizes that in the canonization process, examining the virtue of hope is a key element, as it is linked to the hope of eternal life in heaven and complete trust in God’s help. After explaining the canonical examination of candidates’ practice of the virtue of hope, the article presents this practice using the example of Father Aleksander Woźny (1910−1983) from Poznań, whose heroic virtues were confirmed by Pope Francis on December 17, 2022 when he granted him the title of Venerable Servant of God. In the conclusion of the article, drawing on the process documentation of numerous candidates for sainthood, the author notes that hope was manifested in them, among other things, through: entrusting themselves to God’s will; accepting suffering and illness; persevering despite persecution; nourishing themselves with prayer and the sacraments, especially the Eucharist; undertaking apostolate and serving others; building peace and reconciliation; daily optimism and a positive approach to life; a serene and confident expectation of death, seen as the final encounter with God and eternal life. Hope in the lives of candidates for the altars makes their prayer a school of hope, roots the Church’s pastors in Christ, transforms suffering into love and gives optimism, allows and helps them achieve victory in spiritual trials, and enables them to live everyday life with simplicity and humility, and above all, in boundless trust in Providence.listelement.badge.dso-type Item , Bóg a etyka w teologii Josepha Ratzingera(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Bachanek, GrzegorzChociaż Joseph Ratzinger skupiał się w pracy naukowej na problematyce teologii dogmatycznej i fundamentalnej, to kwestie etyczne nigdy nie były dla niego drugorzędne. Już jako młody teolog zaangażowany w dzieło odnowy Kościoła podkreślał związek etosu z osobą Jezusa Chrystusa. Kryterium etyczne odgrywało według Ratzingera istotną rolę w rozpoznaniu autentyczności lub braku autentyczności postulowanej odnowy. Obok podejmowania problemów szczegółowych powracał do zasadniczej kwestii związku norm moralnych z Bogiem, Bogiem Świętym i troszczącym się o człowieka, Stwórcą będącym ostatecznym Źródłem bytu, Ojcem, Synem i Duchem Świętym, który pragnie wprowadzić człowieka do wspólnoty życia poprzez uczynienie go sprawiedliwym. W podstawowych normach moralnych rozpoznajemy obraz Boga. Etyka jest miejscem, w którym wyznaje się Go lub odrzuca. Zagubienie prawdziwego obrazu Boga, który jest Rozumem i Dobrem, prowadzi do etycznej dezorientacji, niszczy podstawy życia społecznego i otwiera drzwi dla niekończącej się przemocy. Although Joseph Ratzinger focused his academic work on dogmatic and fundamental theology, ethical issues were never secondary to him. Even as a young theologian involved in the work of renewing the Church, he emphasised the connection between ethos and the person of Jesus Christ. According to Ratzinger, ethical criteria played an important role in recognising the authenticity or lack thereof of the proposed renewal. In addition to addressing specific issues, he returned to the fundamental question of the relationship between moral norms and God, the Holy God who cares for man, the Creator who is the ultimate Source of being, the Father, Son and Holy Spirit, who desires to bring man into the community of life by making him righteous. In basic moral norms, we recognise the image of God. Ethics is the place where one either professes Him or rejects Him. The loss of the true image of God, who is Reason and Goodness, leads to ethical confusion, destroys the foundations of social life and opens the door to endless violence.listelement.badge.dso-type Item , O rodzajach obecności(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Dąbrowski, Marcin CezaryObecność to skonkretyzowana forma istnienia bytu. Jakiś byt jest obecny dla drugiego świadomego bytu, jeśli znajduje się blisko niego, w zasięgu oddziaływania jego zmysłów. Taka obecność nazywa się obecnością fizyczną. Na drugim biegunie obecności fizycznej znajduje się obecność duchowa. Bytu obecnego na sposób duchowy nie doświadcza się przez zmysły, lecz przez akt myślenia. Między obecnością fizyczną a duchową znajdują się inne rodzaje obecności: wirtualna (zapośredniczona przez obraz, zdjęcie, rozmowę telefoniczną, połączenie wideo), symboliczna (jakaś rzecz jest obecna przez znaki i symbole) oraz sakramentalna. Ta ostatnia łączy w sobie obecność fizyczną z obecnością duchową, korzystając z obecności wirtualnej i symbolicznej. Najlepszym wyrazem obecności sakramentalnej jest obecność Chrystusa w Eucharystii – jest to obecność obecności. Presence is a concretized form of existence of some being. An entity is present to another conscious entity if it is close to it, within the range of its senses. Such presence is called physical presence. At the other extreme there is spiritual presence. Being which is present in a spiritual way is not experienced through the senses, but through the act of thinking. Between physical and spiritual presence there are other kinds of presence: virtual (mediated by image, photo, telephone call, video call), symbolic (an entity is present through signs and symbols) and sacramental. The sacramental presence combines physical presence with spiritual presence, using symbolic and virtual presence. The best expression of sacramental presence is the presence of Christ in the Eucharist – it is the presence of presences.listelement.badge.dso-type Item , Teologiczne oblicze maryjności Świętej z Kalkuty(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Ruszkowski, MarcinŻycie Świętej ze slumsów Kalkuty do dziś budzi podziw. Artykuł przedstawia teologiczne oblicze jej maryjności w perspektywie współczesnej mariologii i duchowości świętych. Temat jest aktualny wobec rosnącego zainteresowania teologicznym wymiarem życia świętych i źródłami charyzmatów. W pracy zastosowano analizę Pisma Świętego, pism i korespondencji Teresy, dokumentów Kościoła oraz opracowań mariologicznych i biograficznych. W kolejnych częściach autor omawia: teologiczny obraz Maryi w doświadczeniu Teresy, maryjny styl jej życia i posługi (w świetle fiat i Magnificat) oraz znaczenie zawierzenia Niepokalanemu Sercu Maryi. Struktura prowadzi od podstaw teologicznych do konkretnych form życia codziennego. Mother Teresa’s life in the slums of Calcutta continues to inspire admiration to this day. The article presents the theological profile of her Marian spirituality in the perspective of contemporary Mariology and saints’ spirituality. The topic is timely given the growing interest in the theological dimension of the lives of saints and the sources of charisms. The study employs analysis of Scripture, Teresa’s writings and correspondence, Church documents, and mariological and biographical scholarship. In subsequent sections the author discusses: the theological image of Mary in Teresa’s experience; the Marian style of her life and ministry (in the light of the fiat and the Magnificat); and the significance of entrustment to the Immaculate Heart of Mary. The structure moves from theological foundations to concrete forms of daily life.