Professional Secrecy of Legal and Economic Public Trust Professionals in Selected Jurisprudence of the Polish Constitutional Tribunal

Abstract

The article provides a comprehensive analysis of professional secrecy in the context of legal and economic professions of public trust from the perspective of constitutional values. Referring to statutory and professional self-regulatory acts, as well as jurisprudence of the Constitutional Tribunal, the author examines the normative status of professional secrecy as an instrumental institution whose scope and substance are shaped by the legislature. Professional secrecy is not explicitly pointed out in the Constitution as a separate constitutional value, despite of that it plays a critical protective role concerning fundamental individual rights such as privacy, confidentiality of communication, and information autonomy.

Analiza wybranych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego pozwoliła autorowi na postawienie tezy, że tajemnica zawodowa nie stanowi samodzielnej wartości konstytucyjnej. Jej przestrzeganie przyczynia się jednak do ochrony wartości konstytucyjnych, takich jak prawo do prywatności, tajemnica komunikowania się i autonomia informacyjna. Jej treść i zakres kształtuje ustawodawca, który dysponuje szeroką swobodą regulacyjną, ograniczoną koniecznością poszanowania nadrzędnych norm konstytucyjnych. W artykule wykazano, że ograniczenia tajemnicy zawodowej muszą spełniać wymogi jasności i proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji), a także podlegać ocenie pod kątem ochrony innych dóbr konstytucyjnych, zwłaszcza prawa do prywatności (art. 47), tajemnicy komunikowania się (art. 49) i autonomii informacyjnej jednostki (art. 51 ust. 2). Tajemnica zawodowa pełni zatem istotną rolę w budowaniu zaufania obywateli do państwa i prawa oraz w zapewnieniu prawidłowego wykonywania zadań przez zawody zaufania publicznego w demokratycznym państwie prawnym.